Pradziadek Stanisław Wojciechowski

Urodzony 15 marca 1869 roku w Kaliszu, zmarł 9 kwietnia 1953 roku w Gołąbkach koło Warszawy, dziś w granicach dzielnicy Ursus m.st. Warszawy. Polski polityk, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

W młodości działacz ruchu robotniczego, od 1890 roku w Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, od 1891 roku w Zjednoczeniu Robotniczym. Uczestnik zjazdu założycielskiego Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) w Paryżu (1892 r.) i I Zjazdu tej partii w Wilnie (1893 r.). W 1905 roku wycofał się z działalności partyjnej i zerwał z PPS.

W 1906 roku współzałożyciel Towarzystwa Kooperatystów w Warszawie i czasopisma spółdzielczego „Społem”, którego był redaktorem w latach 1906 - 1915. W 1915 roku wraz z Centralnym Komitetem Obywatelskim ewakuował się do Rosji, gdzie po rewolucji lutowej, w 1917 roku stanął na czele rady Polskiego Zjednoczenia Międzypartyjnego w Moskwie. Po odzyskaniu niepodległości, w latach 1919 – 1920 był ministrem spraw wewnętrznych. Od 1920 roku - członek Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”.

20 grudnia 1922 roku został wybrany na drugiego Prezydenta RP. W jedynym głosowaniu Zgromadzenia Narodowego stosunkiem głosów 298 do 221 pokonał ówczesnego Prezesa Polskiej Akademii Umiejętności Kazimierza Morawskiego. Urząd sprawował od 22 grudnia 1922 roku do 15 maja 1926 roku, kiedy to w wyniku majowego zamachu stanu zrzekł się urzędu. Do czasu objęcia urzędu przez Ignacego Mościckiego obowiązki Prezydenta pełnił Marszałek Sejmu, Maciej Rataj.

Później był profesorem SGGW i prowadził od 1927 roku Spółdzielczy Instytut Naukowy.

Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Powązkach.

Miał córkę Zofię, oraz syna Edmunda, adwokata. Zofia w 1927 roku poślubiła Władysława Jana Grabskiego. Edmunda w 1940r. aresztowało Gestapo w związku z jego odmową wydalenia z palestry adwokatów pochodzenia żydowskiego. Edmund znalazł się w pierwszym transporcie z Warszawy do obozu Auschwitz, gdzie zmarł w 1941 r.

Pradziadek Władysław Grabski

Urodzony 7 lipca 1874 roku w Borowie nad Bzurą, zmarł 1 marca 1938 roku w Warszawie. Polityk narodowej demokracji, ekonomista i historyk. Znany powszechnie jako autor reformy walutowej, rektor SGGW.

Był synem ziemianina Feliksa i Stanisławy Mittelstaedt. Prawdopodobnie w 1902 roku ożenił się z Katarzyną Lewandowską (1879 -1946), z którą miał 4 synów: Wacława (1900 - 1916), Władysława Jana (21 października 1901 - 3 listopada 1970) dziadka Małgorzaty Kidawy Błońskiej; Zdzisława (zm. w 1973 r.), Andrzeja Kazimierza (1908 - 1965). Większość członków rodziny Grabskich - w tym sam Władysław Grabski - jest pochowanych na warszawskich Powązkach.

Młodość

W młodości związany z ruchem socjalistycznym. W latach 1892-1897 studiował nauki polityczne i historię w Paryżu (na Sorbonie), później zaś nauki rolnicze w Halle. Po powrocie osiadł w rodzinnym majątku w Borowie. Prowadził działalność gospodarczo-społeczną i naukową, zajmując się głównie tematyką wiejską. Był trzykrotnie posłem do rosyjskiej Dumy, w latach 1905-1912 z ramienia Narodowej Demokracji. Działał potem w Centralnym Towarzystwie Rolniczym, był jego wiceprezesem. Od 1904 do 1922 roku związany z obozem narodowym. W latach 1914-1915 prezes Centralnego Komitetu Obywatelskiego, kierując jego działalnością w Rosji w latach 1915-1918.

Kariera polityczna

Pod koniec I wojny światowej był uwięziony przez Niemców. W 1918 r. objął funkcję ministra rolnictwa w gabinecie Józefa Świeżyńskiego, lecz tylko na 13 dni. W roku 1919 był posłem na Sejm z ramienia Związku Ludowo-Narodowego, a Premierem Rządu Rzeczypospolitej od 23 czerwca do 24 lipca 1920 roku oraz od 19 grudnia 1923 do 13 listopada 1925 roku (a także ministrem skarbu). Brał udział w konferencji w Spa w 1920 roku. Piastował te stanowiska w czasie wojny polsko-bolszewickiej, przede wszystkim w okresie sukcesów ofensywy Armii Czerwonej.

Reformy

Był głównym twórcą i realizatorem tzw. "planu stabilizacyjnego", który polegał na reformie skarbu i waluty. W 1920 roku doprowadził do powstania prywatnego, niezależnego od państwa, Banku Polskiego. W rezultacie reform w 1924 roku możliwa stała się wymiana starej waluty marki polskiej na złotego w relacji 1,8 mln marek polskich:1 złotego. Plan doprowadził do zwalczenia hiperinflacji. Dziełem Grabskiego było opracowanie planu reformy rolnej, przyjętej przez Sejm. W 1924 roku z jego inicjatywy utworzono Bank Gospodarstwa Krajowego. Po podaniu się do dymisji w roku 1925 nie odgrywał roli politycznej i zajął się pracą naukową w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Był rektorem tej uczelni w latach 1926-1928. W roku 1936 założył Instytut Socjologii Wsi. Był prezesem Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków Polskich.

Dziadek Władysław Jan Grabski

Żył w latach 1901-1970. Pisarz katolicki, autor popularnych przed wojną powieści, poeta, publicysta. Studiował ekonomię i prawo na Uniwersytecie Warszawskim, w latach 1924-1926 historię na paryskiej Sorbonie. Doktoryzował się na Uniwersytecie Warszawskim w 1927r.

W lipcu 1920 roku w czasie wojny z bolszewikami zaciągnął się ochotniczo do wojska, służył w 214 Pułku Ułanów Armii Ochotniczej pod Warszawą, a później na Litwie. 19 lat później, we wrześniu 1939 również ochotniczo zgłosił się z własnym chevroletem do wojska. Jako st. sierżant Pułku Zbornego Chełm brał udział w boju pod Tarnawatką. Ogarnięty przez Armię Czerwoną pod Kamionką Strumiłową uniknął internowania i powrócił do Grabkowa

Debiutował jako poeta tomikiem Rosja. Obrazy i myśli wierszem (1923). Na jego dorobek składają się powieści polityczno-społeczne, oceniające krytycznie polską rzeczywistość od zamachu majowego : trylogia Bracia (1934), Kłamstwo (1935), Na krawędzi (1936). W cyklu W cieniu kolegiaty (1939) i Konfesjonał (1948) nawiązał do nurtu literatury katolickiej we Francji.

Pisał także współczesne powieści obyczajowo-psychologiczne: Poufny dziennik Dominika Pola (cz. 1-2, 1962-1963), Ślepy start (1966). Największą popularność przyniosły mu powieści historyczne z okresu piastowskiego Saga o Jarlu Broniszu , Rapsodia świdnicka (tom 1-2, 1955). Jest autorem wspomnieniowej książki Blizny dzieciństwa (1971) oraz literatury popularnonaukowej m.in. informatora Dwieście miast wraca do Polski. Otrzymał wyróżnienia literackie nagrody m.in. Episkopatu Polski w 1949 roku.

Babcia Zofia Wojciechowska-Grabska

unnamed
portret Zofii Wojciechowskiej-Grabskiej autorstwa Tadeusza Pruszkowskiego

Zofia Wojciechowska h. Nałęcz ({27 IV 1905 w Belmont Irving, Bournemounth, W. Bryt.,U10 X 1992 w Grabkowie, pochowana w gr. Grabskich na cm. kat. na Powązkach), malarka. Uprawiała malarstwo portretowe i ścienne, ale głównym nurtem jej pracy było tradycyjne malarstwo religijne.

W 16 XI 1927 w Warszawie poślubiła Władysława Jana Grabskiego.

Ukończyła Żeńskie Gimnazjum Państwowe im. J. Słowackiego w Warszawie (1924), równocześnie ucząc się malarstwa i rysunku u Tadeusza Marczewskiego. W tym samym roku podjęła studia w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych ucząc się u prof. Tadeusza Pruszkowskiego. Pozycja zajmowana wówczas przez jej ojca utrudniała bliższe zżycie z kolegami.

Gdy rozpoczął się zamach majowy 1926 przebywała w Belwederze, ale po zasypaniu odłamkami szrapnelu jej pokoju, wywiózł ją do Spały gen. Stanisław Szeptycki. Studia ukończyła w 1930 po przerwie związanej z urlopem macierzyńskim, oraz chorobą męża. Po ukończeniu Akademii pozostawała w kontakcie z prof. T. Pruszkowskimi Bractwem Św. Łukasza. Wystawiała na Salonie Zimowym w Instytucie Sztuki Polskiej, zaczęła malować na zamówienie (portrety, malarstwo kościelne). Aktywności malarskiej w tym czasie nie ułatwiało zajmowanie się wychowaniem kolejnych dzieci i prowadzenie dużego domu. Pierwsze znaczące obrazy do kościołów powstały już w czasie wojny (kościoły parafialne w pobliskim Piastowie i Ursusie). W końcowym okresie wojny dom w Grabkowiestał się schronieniem dla wielu, na pracę przy sztalugach nie było miejsca. Po wojnie zaczęła znów malować. Była czł. Związku Polskich Artystów Plastyków, brała udział w wystawach: III Ogólnopolski Salon (1947), II Wystawa Prac Polskich Artystów Niezależnych (Warszawa 1948), V Wystawa Zimowa (Radom 1949), I Ogólnopolska Wystawa Plastyki (Warszawa 1950), Wystawy ZPAP Okręgu Warszawskiego (1951, 1953), III Ogólnopolska Wystawa Plastyki (Warszawa 1952), Wystawa Grupy „Zachęta” (Warszawa 1957). Jednak jej główna aktywność wiąże się z malarstwem kościelnym. Stanowiło ono dla niej bezpośrednie uzewnętrznienie jej głębokiej wiary, traktowała je nie jako rzemiosło ale jako swoją powinność wobec Boga i ludzi. Obrazów malowanych do kościołów nie podpisywała, bo jak sobie postanowiła jeszcze w Akademii miała to być praca tylko na chwałę bożą. Toteż niejeden z jej obrazów został później przypisany innym autorom.

W okresie 1952-1956 z powodu nawrotu choroby męża i pozbawienia go dzięki zapisowi cenzury możliwości zarobkowania, jej praca wykonywana na zamówienie licznych parafii stanowiła praktycznie podstawę utrzymania dużej rodziny. Ostatnią wystawą w której uczestniczyła była II Wystawa Sztuki Współczesnej w Warszawie. Po kilkakrotnym odrzucaniu prac zgłaszanych na późniejsze wystawy zniechęciła się do dalszego w nich udziału. Nie była zainteresowana urządzaniem wystaw indywidualnych. Nie mając możliwości czasowych, ze względu na obciążenie sprawami rodzinnymi, nie utrzymywała też kontaktów zawodowych i praktycznie od początku pięćdziesiątych lat pracowała w odosobnieniu. Specjalizując się w malarstwie kościelnym posiada przeszło sto obrazów w kilkudziesięciu kościołach całej Polski, w tym kilkanaście w Warszawie, malowała też portrety, m.in. w 1949 portrety biskupów śląskich dla Seminarium Śląskiego. Rysowała też liczne portrety węglem, w tym ilustracje do napisanej przez męża powieści Rapsodia świdnicka (1955).

Po śmierci męża poświęca się intensywniej pracy malarskiej, malując również wiele kwiatów i pejzaży. Tworzyła do ostatnich miesięcy swojego życia, malując codziennie, nawet gdy już nie mogła się sprawnie poruszać, a wzrok ją zawodził. Była zawsze bardzo wrażliwa na ludzkie cierpienia i nieszczęście, wspierając potrzebujących swoim czasem, ofiarą i modlitwą. Znosiła swe troski i cierpienia nigdy nie narzekając, szukając pociechy w Bogu i swojej pracy. Zmarła w Grabkowie po trzech miesiącach całkowitego unieruchomienia i utraty pamięci.

Była bardzo wysoka, tak jak i jej ojciec, mąż oraz dzieci.

Rodzice

Maciej Władysław Grabski

Urodził się w 1934 roku w Grabkowie, zmarł 12 lutego 2016 r. Absolwent (1960 r.) Politechniki Warszawskiej i profesor tej uczelni. Zajmował się nauką o materiałach i inżynierią materiałową, najważniejsze publikacje dotyczyły wpływu mikrostruktury metali na ich właściwości. Doktorat uzyskał w 1967, profesorem zwyczajnym został w 1989 r. W latach 1969-1970 odbył staż na Uniwersytecie w Cambridge (Wielka Brytania).

Był wieloletnim kierownikiem Zakładu Podstaw Nauki o Materiałach, a w latach 1981-1987 pełnił z wyboru funkcje dyrektora Instytutu Inżynierii Materiałowej. Po 1989 roku działał w różnych organach odpowiedzialnych za naukę w Polsce. Już po przejściu na emeryturę był Prezesem Zarządu Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (1992-2005). Zajmował się też problemami etyki w badaniach naukowych. I tak w 2000 roku został powołany w skład Zespołu ds. Etyki w Nauce przy Ministrze Nauki, któremu przewodniczy od 2004 roku.

Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk oraz Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk. Odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim OOP (2005) oraz Wielkim Krzyżem Zasługi Orderu Zasługi RFN (2005). Otrzymał doktorat h.c Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz Politechniki Warszawskiej.

Helena Grabska

Helena (Lenka) Grabska z domu Nowakowska ur. 12 II 1933 w Orlim Gnieździe k/Krzywdy, zmarła 7 IV 2009 w Grabkowie, pochowana w grobie rodzinnym na Powązkach), c. Władysława (ur 1903, zm. 1985) insp. nadzoru budowlanego m.st. Warszawa, odzn. Krzyżem Walecznych przez prezydenta miasta St. Starzyńskiego za Obronę Warszawy w 1939 r.

Pracowała w RSW Prasa w Warszawie. Uprawiała czynnie szermierkę, w 1953 zdobyła Mistrzostwo Polski klubu KS Kolejarz we florecie . W klubie tym poznała przyszłego męża. Po ślubie (1 lipca 1956) porzuciła sport i prace poświęcając się ofiarnie wychowaniu dzieci (a potem wnuków) i prowadzeniem domu. W ostatnim roku życia swojego teścia zapisywała dyktowany tekst jego ostatniej książki „Bliny Dzieciństwa”. W 1999 wykryto u niej guz mózgu. Dwie operacje (1999 i 2004) oraz radioterapie okazały się nieskuteczne, po dwóch latach oślepła i wkrótce całkowicie unieruchomiona, utrzymując jednak świadomośc i kontakt z otoczeniem aż do śmierci. Po długich cierpieniach zmarła spokojnie w domu.

PREZENTACJE DO POBRANIA

Władysław Grabski